Wyjaśnienie

Rozbieżność w ilości rząpi wodociągowych, prawdopodobnie wynika ze źródeł, jakimi się posługujemy i czasu w jakim te dokumenty były tworzone.
Na tę niedokładność wpływa też to, że nie bierzemy pod uwagę, przedziału czasowego w jakim powstawał staromiejski drewniany system wodociągowy.
Analizując sposoby łączenia drewnianych rur wodociągowych, można wywnioskować, że faz rozbudowy było trzy. (Ale o tym, może innym razem.)
Kolejnym elementem wprowadzającym zamieszanie jest przynależność zbiorników czerpalnych - rząpi. Na terenie staromiejskim istniały dwa rodzaje rząpi - ogólnodostępne - miejskie i prywatne na posesjach zamożniejszych mieszczan, ( np. teren posiadłości zakonu Augustynów ).
Przeglądając stare ryciny lub mapy inwentaryzacyjne, można doliczyć się, nawet dziewięciu rząpi.

Według mojego rozeznania, rząpie miejskie - ogólno dostępne były zlokalizowane na :
- Rynku głównym - szt. 2
- Przy starej plebanii - szt. 1
- ul. Spichrzowa - szt. 1
- Nowe miasto – obecnie ul. Reymonta - szt. 2

Moim zdaniem, mało istotna jest ich policzona ilość, - trzy czy dziewięć.
Najważniejsze jest to, aby jak najwięcej tych starych rząpi zlokalizować – przebadać i zrekonstruować.
Będzie to świadczyć o mądrości pokoleń budujących to miasto, ale też i o szacunku, z jakim tą mądrość współcześni pielęgnują.
A jest, czym się pochwalić.

Jeżeli chodzi o klasyczną studnię zamkową. Był to element niezależny od średniowiecznego systemu wodociągowego. Kamienna cembrowina sięga głębokości ok. 12 metrów poniżej dziedzińca zamkowego, przez którą napływa woda pod ciśnieniem artezyjskim.
Zbiorniki czerpalne – rząpie, posiadały pojemność roboczą około 0,50 - 0,80 m wody pitnej, napływającej rurami z drewnianego wodociągu.

Stanisław Gołaszewski
03 IX 2007.